Bijzondere percelen · Hauterives, Drôme

In het dal van de Galaure een paleis van stenen, van 1879 tot 1912 in een moestuin gebouwd

Gebouwd door de postbode Ferdinand Cheval, sinds 1969 beschermd monument, sinds 1994 eigendom van de gemeente.

In het dal van de Galaure een paleis van stenen, van 1879 tot 1912 in een moestuin gebouwd
Luchtfoto. De witte lijn volgt perceel AS 126.

Geschiedenis

Joseph Ferdinand Cheval werd op 19 april 1836 geboren in Charmes-sur-l’Herbasse, een dorp bij Hauterives, in een arm boerengezin. Hij leerde het bakkersvak en werd in 1867 als postbode beëdigd. In 1878 kreeg hij een vaste aanstelling als plattelandspostbode bij het postkantoor van Hauterives, op de ronde naar Tersanne, zo’n dertig kilometer per dag. Datzelfde jaar trouwde hij voor de tweede keer, met Claire-Philomène Richaud.

Op 19 april 1879 struikelde hij bij Tersanne over een steen met een vreemde vorm en stak hem in zijn zak. De volgende dag ging hij terug, vond er meer en nam ze voortaan na zijn rondes in een kruiwagen mee naar huis. Hij bouwde in zijn moestuin, met stenen, schelpen en kalkmortel. Volgens de Mérimée-databank van het Franse ministerie van Cultuur groeide het terrein doordat hij vier percelen bijkocht. Het eerste onderdeel was de fontein ‘Bron van het Leven’ aan de oostgevel; aan die gevel, gedateerd 1899, werkte hij twintig jaar.

Hij plande er een Egyptisch graf in voor zichzelf en zijn vrouw en zag ervan af omdat hij geen officiële toestemming kreeg. Zijn dochter Alice, geboren op 11 oktober 1879, stierf in 1894 op vijftienjarige leeftijd. Ten noordoosten van het paleis verrees met hulp van een metselaar de Villa Alicius, volgens Mérimée tussen 1893 en 1895; Cheval trok er in 1896, het jaar van zijn pensioen, met zijn vrouw in. Rond 1906 bouwde hij tegenover de noordgevel een belvedère. In 1912 was het paleis klaar, en de noordgevel houdt de rekening bij: 10.000 dagen, 93.000 uur, 33 jaar.

In 1914 kocht Cheval een graf op de dorpsbegraafplaats en bouwde daar acht jaar lang zijn eigen graftombe, het ‘Graf van de Stilte en de Eindeloze Rust’; hij voltooide het op zijn 86e. Hij overleed op 19 augustus 1924. Zijn twee kleindochters namen het beheer van het paleis over en in de villa kwamen conciërges te wonen.

Het paleis werd bij besluit van 23 september 1969 als monument beschermd, op initiatief van André Malraux, toen minister van Cultuur, als werk van naïeve kunst. In 1984 liet een van de kleindochters haar deel na aan de gemeente; de andere verkocht het hare tien jaar later. Sinds 1994 is het hele terrein van Hauterives. Een besluit van 19 maart 2010 breidde de bescherming uit tot de gevels en daken van de Villa Alicius en haar bijgebouw, de schuur, de belvedère, de omheiningsmuur en de grond van de percelen AS 125 en AS 126. Het graf is sinds 23 mei 2011 beschermd.

Onze blik

Op de kadastrale kaart onderscheidt niets perceel AS 126 van de tuinen ernaast: minder dan een tiende hectare tussen daken en een straat. Het paleis staat op een gewoon dorpsperceel, dat Ferdinand Cheval vergrootte door de omliggende percelen te kopen.

Het graf ligt een kilometer verderop, op de gemeentelijke begraafplaats. Cheval mocht niet in het paleis begraven worden en werkte acht jaar aan dit tweede werk; beide zijn op één dag te bezoeken.

Bijgewerkt op 26 oktober 2026

Meer bijzondere percelen

Bronnen

  1. Palais idéal du facteur Cheval, « Histoire » (chronologie, bâtiment, classement)
  2. Base Mérimée PA00116966, Palais idéal du facteur Cheval (historique, protections de 1969 et 2010)
  3. Base Mérimée PA00116967, tombe du facteur Cheval (historique, classement de 2011)
  4. Mairie de Hauterives, « Histoire de la commune » (situation et distances)
  5. Mairie de Hauterives, « Tourisme et patrimoine »

Luchtfoto’s: IGN (Frankrijk), BD ORTHO, Licence Ouverte. Perceelgrenzen: Frans kadaster (DGFiP, IGN). Onze redactionele afspraken