Bijzondere percelen · Carnac, Morbihan (Bretagne, Frankrijk)

In Carnac, ten noorden van het dorp, rijen menhirs over 4 kilometer in 70 hectare heide

Zo’n 3000 menhirs uit het neolithicum, in 1889 beschermd als monument historique en op 12 juli 2025 ingeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO.

In Carnac, ten noorden van het dorp, rijen menhirs over 4 kilometer in 70 hectare heide
Luchtfoto. De witte lijn volgt perceel BM 135.

Geschiedenis

De steenrijen van Carnac tellen zo’n 3000 rechtopstaande stenen, verdeeld over verschillende groepen op een lengte van 4 km. De belangrijkste heten Le Ménec, Kermario en Kerlescan. Noodopgravingen rond Carnac leverden dateringen op die grotendeels tussen 4800 en 3500 v.Chr. liggen. Niemand weet of de rijen in een paar jaar zijn neergezet of over meerdere eeuwen.

Het geheel volgt het reliëf. Stenen omheiningen liggen op de hoge punten in het westen, bij de grootste blokken, en de menhirs worden kleiner naarmate de grond daalt. Sommige rijen zijn over oudere monumenten heen gelegd. In de middeleeuwen werd op de grafheuvel van Saint-Michel een eerste kapel gebouwd; in de nieuwe tijd verdeelden muurtjes van weidegrond de steenrijen in kleine velden.

In de tweede helft van de negentiende eeuw kwam het onderzoek op gang. De meeste stenen lagen toen omver, en vanaf de jaren 1880 en 1890 zijn er veel weer rechtop gezet. De rijen van Le Ménec, Kermario en Kerlescan werden in 1889 beschermd als monument historique, en de staat kocht het grootste deel van de grond. In de jaren twintig en dertig van de twintigste eeuw markeerde de archeoloog Zacharie Le Rouzic de opnieuw opgerichte stenen met een klein roodachtig klodderje mortel.

Tot het begin van de jaren negentig lag het terrein volledig open, en de voeten van de bezoekers sleten de bodem kaal. Het Centre des monuments nationaux, de Franse overheidsinstelling die de rijksmonumenten beheert, plaatste toen hekken en organiseerde rondleidingen. Het onderhoud van de heide kwam in handen van een kudde schapen van het ras Landes de Bretagne, nu zo’n honderd dieren. De steenrijen beslaan bijna 70 ha heide, grasland en dennenbos.

Op 12 juli 2025 schreef het Werelderfgoedcomité de ‘Megalieten van Carnac en de oevers van de Morbihan’ in op de Werelderfgoedlijst. Het erfgoed omvat meer dan 550 monumenten in 27 gemeenten, tussen de ria van Étel en het schiereiland Rhuys; Carnac alleen telt er 179.

Op het referentiepunt van de steenrijen toont het kadaster perceel BM 135, van 29 218 m². Het gemeentelijke bestemmingsplan (PLU) deelt het in als Nm1p, de natuurzone die de kern vormt van de bescherming van het megalietencomplex. Het perceel ligt bovendien in het beschermde erfgoedgebied van Carnac en in de beschermde omgeving van Le Ménec, Kermario, Le Manio en Kerlescan.

Onze blik

Op de luchtfoto trekken de steenrijen grijze lijnen door de heide, van zuidwest naar noordoost. Dennenbosjes en wegen onderbreken ze hier en daar.

Ter plaatse lopen paden langs de hekken. De hoogste stenen staan in het westen bij de omheiningen, en de rijen eindigen in lage blokken.

Bijgewerkt op 28 oktober 2026

Meer bijzondere percelen

Bronnen

  1. Centre des monuments nationaux, « Histoire des alignements de Carnac »
  2. Centre des monuments nationaux, « Un site de renommée mondiale »
  3. Centre des monuments nationaux, « Un environnement à protéger »
  4. Ministère de la Culture, inscription des mégalithes de Carnac et des rives du Morbihan à l'UNESCO
  5. Monumentum, d'après la base Mérimée : alignement et dolmen de Kerlescan (classement par liste de 1889)
  6. Cadastre (IGN, API Carto), parcelle BM 135 de Carnac
  7. Géoportail de l'Urbanisme, PLU et servitudes de Carnac
  8. Géorisques (API GASPAR), risques recensés sur la commune de Carnac

Luchtfoto’s: IGN (Frankrijk), BD ORTHO, Licence Ouverte. Perceelgrenzen: Frans kadaster (DGFiP, IGN). Onze redactionele afspraken